ADHD / ADD

 

 

 

 

ADD met hyperactiviteit (ADHD)
ADD met hyperactiviteit is herkenbaar aan een gebrek aan concentratie, impulsiviteit en hyperactiviteit die beginnen voor het zevende levensjaar, minstens zes maanden aanhouden en niet te wijten zijn aan andere psychiatrische afwijkingen of invloeden uit de omgeving, bijvoorbeeld als reactie op problemen in de gezinssfeer.

 

ADD (=ADHD zonder hyperactiviteit)
Het voornaamste kenmerk van ADD is een duidelijk gebrek aan concentratie. Onderzoek bij kinderen met deze diagnose laat zien dat ze vaker last hebben van angst- en leerstoornissen. Hoewel er geen onderzoeken zijn gedaan naar volwassenen met deze afwijking, wordt verwacht dat ADD zonder hyperactiviteit een ander effect heeft dan ADHD met hyperactiviteit. Deze laatste groep heeft meer gedragsproblemen die in verband worden gebracht met oppositionele en gedragsstoornissen.

 

Hieronder kunt u een interview zien van Rien Breteler met Lynda Thompson, co-auteur van "the neurofeedback book" en deskundige op het gebied van AD(H)D. Dit interview is ook te vinden op www.youtube.com.

 

.

 

Kenmerken van volwassenen met ADD
Volwassenen met deze aandoening, vooral degenen die niet gediagnosticeerd en niet behandeld zijn, kunnen te kampen hebben met een aantal problemen, waarvan sommige direct veroorzaakt worden door ADD en andere door compenserend gedrag dat met ADD in verband wordt gebracht. Deze symptomen kunnen uiteraard ook bij kinderen met ADD gezien worden. Vaak gaat ADHD uit de kindertijd over in ADD in de volwassenheid. Concentratieklachten blijven bij deze groep mensen op de voorgrond staan.

 

Symptomen van een volwassene met ADD kunnen zijn:

• Makkelijk afgeleid zijn
• Chaotisch zijn
• Vergeetachtigheid
• Uitstelgedrag
• Chronisch te laat komen
• Chronisch verveeld zijn
• Angst
• Depressie
• Weinig zelfwaardering
• Stemmingswisselingen
• Problemen een baan te vinden
• Rusteloosheid
• Overmatig middelengebruik of verslaving
• Relatieproblemen

 

De symptomen van ADD kunnen situationeel of constant zijn. Sommige mensen met ADD kunnen zich concentreren als ze geïnteresseerd of geprikkeld zijn, terwijl anderen zich nooit goed kunnen concentreren. Sommigen zoeken actief naar stimulatie, anderen ontwijken het zo veel mogelijk. Sommigen worden recalcitrant, slecht gemanierd en later antisociaal, terwijl anderen hun best doen om mensen te behagen. Sommigen zijn extravert, terwijl anderen juist erg in zichzelf gekeerd zijn. Gerichte neurofeedback kan mensen flexibeler maken in deze stijlen.

 

Aandachtstekort-hyperactiviteitsstoornis ADHD

In de jaren zeventig begonnen wetenschappers de term aandachtstekort-hyperactiviteits stoornis, ADHD, te gebruiken om deze klachten te beschrijven. Hoewel de klachten het meest worden gerelateerd aan kinderen is bekend dat symptomen als een gebrekkig concentratievermogen, impulsiviteit en overactiviteit voortduren tot in de volwassenheid. Relatief weinig van deze volwassenen worden als zodanig gediagnosticeerd of behandeld. Zij kunnen toch baat hebben bij medicijnen en/of neurofeedback.

 

Wat veroorzaakt ADHD?
De oorzaak of oorzaken van ADHD zijn niet precies bekend. Wetenschappelijk onderzoek wijst uit dat de aandoening in veel gevallen genetisch wordt overgedragen. ADHD wordt vermoedelijk veroorzaakt door een verstoring in bepaalde stoffen die in de hersenen het gedrag besturen. Een studie uit 1990 door het Amerikaanse National Institute of Mental Health legt een verband tussen ADD / ADHD en een afwijking in bepaalde stofwisselingsprocessen in de hersenen. Dit is verdere ondersteuning voor de gedachte dat ADD een neurobiologische aandoening is, die met neurofeedback behandelbaar is.

 

Erfelijkheid wordt vaak als oorzaak genoemd, maar ook problemen tijdens de prenatale ontwikkeling, complicaties bij de geboorte of later opgelopen neurologische schade kunnen leiden tot ADHD. Wetenschappelijk onderzoek heeft tot nu toe weinig bewijs geleverd dat ADHD veroorzaakt wordt door omgevingsinvloeden, overmatige inname van kleurstoffen of suiker, middenoorproblemen of visueelmotorische problemen. 

 

Hoe vaak komt ADD voor bij volwassenen?
Hoe vaak ADD bij volwassenen voorkomt is onbekend; er is weinig onderzoek gedaan naar ADD bij volwassenen. Uit het onderzoek dat is gedaan blijkt wel dat ADD evenveel voorkomt bij mannen als bij vrouwen. Van de kinderen die met ADD zijn gediagnosticeerd tijdens of voor hun basisschooltijd heeft ongeveer twee derde tijdens de adolescentie nog gedragsproblemen. Tijdens deze periode manifesteren zich ook met ADD samenhangende gedrags-, leer- en emotionele problemen. Ongeveer de helft tot een derde van deze adolescenten vertoont ook als volwassene nog symptomen van ADD.

 

Waarom ADD bij volwassenen vaststellen?
Het vaststellen van ADD bij volwassen en goede begeleiding verlenen bij hun educatie, persoonlijke en sociale ontwikkeling vergroot de kans op een succesvol beloop van de klachten. Effectieve interventie kan hun zelfwaardering, werk- en leerprestaties en vaardigheden verbeteren.

Een diagnose van ADD kan een volwassene ook helpen zijn of haar problemen in het juiste perspectief te zien. Deze mensen hebben vaak een negatief beeld van zichzelf vanwege een opstapeling van mislukkingen op school, in de sociale omgeving en in de werksfeer. Velen van hen worden door anderen "een trage leerling" genoemd. Ook wordt gezegd dat ze een slechte houding hebben of een gebrek aan motivatie. Ze zouden onvolwassen, lui, zweverig of egocentrisch zijn. In plaats van hun problemen te zien als het gevolg van een genetische of opgelopen neurobiologische afwijking, hebben velen het onjuiste idee aangenomen dat de schuld van hun problemen bij henzelf ligt.

 

De diagnose van ADD bij volwassenen
Voor de diagnose van ADD is een multifactoriële evaluatie van belang. Diagnostiek bij volwassenen moet worden uitgevoerd door een clinicus of een team van clinici met deskundigheid op het gebied van aandachtsstoornissen en verwante afwijkingen. De evaluatie is ontworpen om levenslange gedragspatronen te vinden die wijzen op de onderliggende aandachts- en impulsiviteitsproblemen. Bij een evaluatie moet informatie worden gebruikt uit vele bronnen, zoals:

 

• Grondige medische geschiedenis en familiegeschiedenis.
• Lichamelijk onderzoek.    
• Interviews of enquêtes ingevuld door mensen die zicht hebben op het gedrag van de persoon, zoals een ouder, een vriend of een partner.
• Observatie van de persoon.
• Psychologische tests die cognitieve vaardigheden en sociale en emotionele aanpassing meten, evenals een test voor leerproblemen.
• Ontwikkelingsproblemen kunnen bij sommige mensen veroorzaakt worden door ADD, maar kunnen ook wijzen op andere aandoeningen zoals leer-, angst- en affectieve stoornissen, het syndroom van Tourette, borderline persoolijkheidsstoornissen, en dwangstoornissen.

 

Na de diagnose
De door professionals gesteunde behandelingsmethoden kunnen inhouden: voorlichting voor de volwassene en zijn of haar familie en nabije vriendenkring, ondersteuning bij onderwijs en werk, medicatie, neurofeedback en gesprekstherapie. De geschikte selectie hieruit wordt bepaald op basis van de ernst van de ADHD / ADD en het type en aantal problemen dat erdoor optreedt.

Veel mensen met ADD hebben baat bij een behandelingsplan dat medicatie en neurofeedback bevat. Deze behandeling, in combinatie met onderwijs en coaching, kan een basis leggen voor volwassenen waarop zij aan nieuwe successen kunnen bouwen. Het doel van de medicatie (zoals Ritalin en Concerta) is om de volwassene hem- of haarzelf te laten helpen. Het levert de biologische steun die nodig is voor zelfcontrole. Dit betekent dat de persoon niet "bestuurd" wordt door de medicatie, de inspanningen om te slagen zijn van de persoon zelf. Na het stoppen met de medicatie treden de klachten weer snel op. Strattera lijkt op Ritalin, het werkt langduriger maar kost al snel 6 euro per dag. Neurofeedback daarentegen kan leiden tot een permanent verbeterd functioneren als gevolg van aangeleerde veranderingen in de hersenactiviteit.

 

Tips die volwassenen met ADD handig vonden:

• Zorg voor interne structuur. Hiertoe behoren agenda's, lijstjes, briefjes aan jezelf, kleurcodering van teksten, routines en dingen om je ergens aan te herinneren.
• Neem een "goede verslaving". Zoek een manier van lichaamsbeweging of een andere gezonde en leuke activiteit voor een regelmatig, gestructureerd "uitpuf-moment'.
• Zet een belonende omgeving op. Bedenk projecten, taken, enzovoorts, om frustratie te minimaliseren. Breek grote taken op in kleinere stappen en stel prioriteiten.
• Gebruik time-outs. Neem de tijd om te kalmeren en het overzicht te herwinnen wanneer je je overrompeld of boos voelt. Loop weg van een situatie als dat nodig is.
• Gebruik humor. Het helpt als partners en collega's je constant herinneren bezig te blijven met je taak, zolang dat gedaan wordt met humor en respect. Leer om symptomen van ADD met humor te zien en maak grappen met vrienden en familie over symptomen zoals verdwaald raken, dingen vergeten, enzovoorts.
• Wees leerling en leraar. Lees boeken. Praat met professionals over medicatie, neurofeedback en gedragstherapie. Praat met andere volwassenen die ADD hebben. Laat de mensen die er toe doen weten wat de voor- en nadelen zijn van je ADD. Wees een voorlichter.